Kto ponosi koszty odstąpienia od umowy?

Prawo ma na celu ochronę interesów konsumenta i jednocześnie zabezpieczenie interesów sprzedawcy przed nadużyciami. Jeśli kupiłeś produkt przez Internet lub np. na pokazie zorganizowanym w Twoim mieszkaniu, przysługuje Ci prawo do odstąpienia od umowy. Wystarczy, że złożysz stosowne oświadczenie.

Możesz to zrobić w terminie 14 dni bez podawania przyczyny.

W takiej sytuacji może zaświecić Ci się czerwona lampka, czy nie będziesz z tego powodu ponosił żadnych kosztów.

Kto ponosi koszty zwrotu towaru?

Zasadą jest, że odstąpienie od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, następuje bez ponoszenia kosztów. Od tej zasady są jednak wyjątki.
W przypadku dostarczenia produktu konsument może wybrać dogodniejszy dla siebie sposób doręczenia paczki inny niż najtańszy zwykły sposób dostarczenia oferowany przez sprzedawcę. Wówczas w przypadku odstąpienia od umowy sprzedawca nie jest zobowiązany do zwrotu konsumentowi dodatkowych kosztów. Ponadto konsument ponosi tylko bezpośrednie koszty zwrotu towaru, chyba że przedsiębiorca zgodził się je ponieść lub nie poinformował konsumenta o konieczności poniesienia tych kosztów. Dotyczy to np. opłaty za przesyłkę kurierską.

Ważne jest, że informacja o kosztach powinna być sformułowana w sposób jasny i zrozumiały, i to w momencie składania propozycji kupna danego produktu.

Jeśli sprzedawca tego nie zrobi, a przypomni sobie o tym, gdy odstąpisz od umowy, wówczas wymóg ten nie zostanie spełniony. W tej sytuacji prawo działa na niekorzyść sprzedawcy.
Dla przykładu: pan Piotr kupił w sklepie internetowym odkurzacz mopujący. Sprzedawca zaoferował przesyłkę do paczkomatu za 15 zł oraz przesyłkę kurierską ekspresową za 30 zł. Jednocześnie poinformował kupującego, że w przypadku skorzystania z prawa odstąpienia od umowy ponosi koszty odesłania odkurzacz mopującego do sklepu internetowego. Pan Piotr ze względu na potrzebę szybkiego otrzymania przesyłki skorzystał z droższej opcji. Następnie złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy. W takiej sytuacji sprzedawca ma obowiązek zwrócić konsumentowi cenę odkurzacza oraz koszt najtańszej przesyłki, czyli 15 zł. Natomiast pan Piotr powinien na swój koszt odesłać odkurzacz mopujący do sprzedawcy.
W sytuacji, gdy sprzedawca nie poinformował pana Piotra o obowiązku poniesienia kosztów odesłania przesyłki, koszty te ponosi sprzedawca.
Co w sytuacji, gdy przesyłkę konsument otrzymał gratis? Wówczas w przypadku odstąpienia od umowy sprzedawca zwraca cenę towaru. Nie może pomniejszyć jej o koszty przesyłki. To ważna zasada z punktu widzenia konsumentów.

W jakich innych przypadkach koszty wysyłki obciążają sprzedawcę?

Mogą być również sytuacje, że sprzedawca w momencie sprzedaży zgodził się odebrać rzecz na własny koszt. Wówczas koszty są po jego stronie. Jest to istotne, zwłaszcza gdy produkt ma duże wymiary i jego odesłanie generowałoby znaczne koszty przy jego odesłaniu do sklepu internetowego.

Jeżeli umowę zawarto poza lokalem przedsiębiorstwa, a towar dostarczono konsumentowi do miejsca, w którym zamieszkiwał w chwili zawarcia umowy, przedsiębiorca jest zobowiązany do odebrania towaru na swój koszt, gdy ze względu na charakter towaru nie można go odesłać w zwykły sposób pocztą.

Czy konsument ponosi odpowiedzialność za zmniejszenie wartości rzeczy kupionej przez Internet?

Kwestia ta jest wprost uregulowana w ustawie o prawach konsumenta. Otóż konsument ponosi odpowiedzialność za zmniejszenie wartości towaru będące wynikiem korzystania z niego w sposób wykraczający poza konieczny do stwierdzenia charakteru, cech i funkcjonowania towaru, chyba że przedsiębiorca nie poinformował konsumenta o prawie odstąpienia od umowy.
Co to oznacza w praktyce? Jeśli otrzymałeś produkt, to możesz go obejrzeć, ale nie możesz z niego korzystać ani tym bardziej go uszkodzić. Jeśli np. kupiłeś nowoczesny telewizor, to nie możesz go podłączyć ani instalować na nim aplikacji.
Podsumowując, choć prawo daje Ci możliwość odstąpienia od umowy, to nie oznacza, że będzie to całkowicie bezkosztowe. Możesz ponosić koszty odesłania produktu oraz liczyć się z odpowiedzialnością za zmniejszenie wartości towaru.