Cena i cena jednostkowa – jak je odczytać i świadomie porównać?

Definicję ceny podaje ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług. Zgodnie z nią ceną jest wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar, np. ekspres do kawy kosztuje 1500 zł, zaś robot kuchenny 600 zł. Powinna ona być określona w sposób jasny i niebudzący żadnych wątpliwości.

Cena jednostkowa w sklepie – ułatwienie dla świadomego konsumenta

Rzetelna informacja o cenach bez wątpienia ułatwia zakupy. Sprzedawca ma obowiązek określać także ceny jednostkowe za produkty.
Zgodnie z wyżej przywołaną ustawą ceną jednostkową towaru jest cena ustalona za jednostkę określonego towaru, którego ilość lub liczba są wyrażone w jednostkach miar w rozumieniu przepisów o miarach.

Cena jednostkowa dotyczy ceny za:
    • litr lub metr sześcienny – dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według objętości;
    • kilogram lub tonę – dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według masy;
    • metr – dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według długości;
    • metr kwadratowy – dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według powierzchni;
    • sztukę – dla towaru przeznaczonego do sprzedaży na sztuki.
W przypadku towaru sprzedawanego luzem uwidacznia się jego cenę jednostkową. Jasne oznaczenie ceny jednostkowej zwiększa przejrzystość zakupów i chroni przed wprowadzającymi w błąd promocjami czy różnymi opakowaniami tego samego produktu.

Odstępstwa od zasady uwidaczniania cen jednostkowych

Nie zawsze jednak ceny jednostkowe powinny być uwidaczniane. W pewnych przypadkach sprzedawca jest z tego obowiązku zwolniony. Dotyczy to:
    • towarów, których cena jednostkowa jest identyczna z ceną sprzedaży;
    • towarów sprzedawanych ze względu na ich przeznaczenie w zestawach (np. komplet garnków);
    • towarów nieżywnościowych sprzedawanych ze względu na ich przeznaczenie lub właściwości wyłącznie w parach (np. słuchawki);
    • produktów leczniczych w rozumieniu prawa farmaceutycznego.

Najważniejsze składniki ceny

Cena produktu obejmuje całkowity koszt, jaki konsument musi zapłacić za dany towar.
Co ważne, w cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru lub usługi podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług lub podatkiem akcyzowym. Przez cenę rozumie się również stawkę taryfową.

Zarówno cena, jak i cena jednostkowa za produkty w miejscu sprzedaży detalicznej powinna być określona w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości. Jest to obowiązek sprzedawcy, którego konsument może się domagać. Jeśli przedsiębiorca nie wywiąże się z tego, może być na niego nałożona kara pieniężna.