APPLiA , KAPE
Warto wymieniać stary sprzęt AGD, bowiem „kosztuje” on Polaków miliardy złotych rocznie

W polskich domach działa obecnie około 200 mln sztuk różnego typu AGD. Znamienita większość z nich to sprzęty wiekowe, wyprodukowane w starych, mało oszczędnych względem zużycia energii elektrycznej i wody, technologiach. Wymiana najbardziej energochłonnych urządzeń AGD mogłaby radykalnie obniżyć zużycie energii i przynieść gospodarstwom domowym w Polsce oszczędności liczone w miliardach złotych rocznie. Znacznie wpłynęłoby to także na jakość prądu – mało kto zdaje sobie sprawę z faktu, że niedoskonałe urządzenia znacznie obniżają jakość płynącej w sieci energii. Przy niezbyt nowoczesnej infrastrukturze ma to kolosalne znacznie także dla producentów energii.

Ogromny potencjał oszczędności tkwi w wymianie sprzętu AGD na nowy

Jak pokazuje opracowana przez APPLiA i KAPE analiza „Naprawiać czy wymieniać AGD?”, gospodarstwa domowe w Polsce zużywają ponad 31 TWh energii elektrycznej rocznie, czyli niemal 20 procent całej krajowej konsumpcji! To liczby ogromne i zarazem ogromnie ważne. Ponad 60 proc. tego wolumenu przypada na sprzęt AGD, który nieustannie towarzyszy nam w codziennych czynnościach. Lodówki, pralki, zmywarki, płyty kuchenne czy okapy są więc stałymi, i niestety często niedocenianymi „konsumentami” prądu – tym bardziej, że w polskich gospodarstwach domowych pracują dziesiątki milionów płyt, piekarników, pralek, lodówek czy zmywarek.

Dane z raportu wskazują przy tym, że nawet 87 proc. emisji dwutlenku węgla CO₂ jest generowane na etapie użytkowania AGD, dlatego to tak ważne, aby sprzęt był oszczędny. Jak wynika z wyliczeń, nowe urządzenia są nawet o 75 proc. bardziej wydajne od modeli starszych niż 15 lat. Eksperci sprawdzili, jak duże oszczędności może przynieść wymiana pralki, lodówki i zmywarki na nowoczesne wersje.

Chłodna kalkulacja: jak nowa lodówka może zmniejszyć rachunki za prąd?

Lodówka to prawdziwy energetyczny maratończyk – pracuje zwykle bez przerwy, 24 godziny na dobę, 365 dni w roku. Nic więc dziwnego, że może odpowiadać za znaczną część domowego zużycia prądu.

Z danych APPLiA i KAPE wynika, że wymiana starego modelu lodówki w klasie G na nową w klasie A, pozwala zaoszczędzić aż 4524 złotych na rachunkach za energię w ciągu 10 lat.

Starsze lodówki zużywają więcej energii z powodu słabszej izolacji, mniej efektywnego utrzymywania temperatury czy mniej wydatnego systemu chłodzącego. Często wymagają też regularnego rozmrażania. W przeciwieństwie do nich nowoczesne modele działają ekonomicznej, ciszej, są wygodniejsze w codziennym użytkowaniu i wyposażone w przydatne funkcje, takie jak inteligentne sterowanie czy tryby szybkiego chłodzenia czy wakacji (wyłączenia bądź obniżenia temperatury chłodziarki podczas urlopu).

Zużycie energii w starych i nowych pralkach

Oprócz lodówki istotny udział w domowym zużyciu energii, a tym samym w wysokości rachunków i obciążeniu sieci ma również pralka. W wielu gospodarstwach nadal pracują modele sprzed kilkunastu lat, które zużywają ogromne ilości prądu i wody przy każdym cyklu.

Różnica między starą pralką w klasie G, a nową w klasie A to aż 2088 zł oszczędności w kosztach energii w ciągu dekady. Do tego dochodzi ograniczenie zużycia wody liczone w hektolitrach i setkach złotych w roku. Nowoczesne pralki precyzyjnie dobierają ilość wody do programu, pracują ciszej i delikatniej, a każdy cykl kontrolują inteligentne czujniki. Zużycie wody zostało zaś ograniczone do minimum.

Nowa zmywarka – mycie, które się po wielokroć opłaca

W polskich domach zmywarka zwykle nie pracuje codziennie, ale jak wynika z raportu, nawet w tej sytuacji wymiana urządzenia w klasie F na nowy model w klasie A dałaby 2204 zł oszczędności w kosztach energii w perspektywie badanych 10 lat.

Nowoczesne zmywarki korzystają z czujników określających stopień zabrudzenia naczyń, skracają cykl, gdy to możliwe i zużywają mniej wody, jednocześnie pracując ciszej. To oszczędność zarówno dla domowego budżetu, jak i zasobów wodnych.

Trzeba pamiętać, że obecnie przeciętna zmywarka jest w stanie umyć 10 kompletów naczyń zużywając około 10 litrów wody. Mycie nad zlewem wymaga nawet 8-krotnie większej ilości wody.

Oszczędność nie tylko dla gospodarstw domowych, ale także środowiska i gospodarki

Korzyści z wymiany starego AGD wykraczają jednak daleko poza indywidualne rachunki za prąd czy wodę. Jak pokazuje raport APPLiA i KAPE, modernizacja całego parku urządzeń w polskich domach – nawet tylko do poziomu trzeciej najlepszej dostępnej klasy energetycznej – przyniosłaby aż 2,36 TWh oszczędności energii rocznie, co oznacza redukcję 1,67 mln ton CO₂ każdego roku.

W wariancie ambitnym wymiany starego sprzętu na najlepsze dostępne klasy, skala oszczędności rośnie do ponad 3,2 TWh rocznie i 2,27 mln ton CO₂ mniej. To gigantyczne oszczędności i ochrona środowiska.

Analiza cyklu życia (LCA) wykonana przez KAPE potwierdza, że to właśnie faza użytkowania odpowiada za dominującą część śladu węglowego sprzętu AGD. Utrzymywanie starych urządzeń o wysokim poborze mocy często generuje więc większy skumulowany ślad węglowy, niż odpowiedzialna wymiana na model energooszczędny połączona z recyklingiem.

Drugie życie starego sprzętu

Choć wymiana AGD może kojarzyć się z generowaniem dużej ilości odpadów, rzeczywistość jest zupełnie inna. Branża AGD w Polsce działa w duchu gospodarki o obiegu zamkniętym. Urządzenia są projektowane z myślą o minimalizacji zużycia materiałów i redukcji wpływu na środowisko. W lodówkach od lat nie stosuje się freonu ani f-gazów, a z produkcji zniknęły kadm czy rtęć.

Co równie istotne, przy zakupie nowego urządzenia sklep ma obowiązek odebrać stary sprzęt. Branża AGD w Polsce przetwarza aż 95 proc. zebranych elektrośmieci, odzyskując z nich cenne surowce. Dzięki temu zakup nowego, energooszczędnego urządzenia staje się częścią większego procesu oszczędzania zasobów, energii i pieniędzy. Nowe AGD zużywa mniej prądu, a stare wraca do obiegu jako materiał dla kolejnych, bardziej wydajnych produktów.

Bon na wymianę AGD to znakomity pomysł, teraz czas na realizację

Eksperci APPLiA podkreślają, że aby w pełni uwolnić potencjał oszczędności z wymiany AGD, potrzebne jest systemowe wsparcie. Dlatego rekomendują wprowadzenie „Bonu na AGD” – prostego mechanizmu dopłaty udzielanej bezpośrednio w punkcie sprzedaży, powiązanej ze zwrotem starego urządzenia do legalnego punktu zbiórki.

Taki program, który w różnych wersjach z powodzeniem funkcjonuje w innych krajach, pozwoliłby każdej polskiej rodzinie na wymianę co najmniej jednego sprzętu AGD.

Energia, zasoby, pieniądze to potrójny zysk – miejmy tego świadomość

Nowoczesny sprzęt AGD to nie tylko niższe rachunki. To także realne odciążenie systemu energetycznego, szczególnie w godzinach szczytowego poboru mocy, co zmniejsza ryzyko przeciążeń i blackoutów. To właśnie długofalowe oszczędności pokazują, jak ważne są świadome decyzje zakupowe.

Dane z raportu APPLiA i KAPE wyraźnie potwierdzają: wymiana starego, energochłonnego AGD na nowoczesne modele to inwestycja, która opłaca się zarówno naszej kieszeni, jak i środowisku naturalnemu. Warto aby widzieli o tym nie tylko konsumenci, ale i nasi włodarze – tak na szczeblu lokalnym, jak i centralnym.