Niedozwolone praktyki wobec konsumentów

Warto zapoznać się z obowiązującymi przepisami prawa, by wiedzieć, na co zwrócić uwagę i co może wzbudzić Twój niepokój. Poznaj podstawowe uregulowania w tym zakresie, byś mógł reagować. Nieuczciwe praktyki, wprowadzanie w błąd oraz wykorzystywanie niewiedzy konsumenta jest sprzeczne z prawem, natomiast przepisy zakazujące takich działań mają na celu zapewnienie konsumentom poczucia bezpieczeństwa i równego traktowania na rynku. Dzięki temu mogą oni podejmować świadome decyzje dotyczące umów zawieranych z przedsiębiorcą, mając pewność, że ich prawa są chronione.

Zbiorowy charakter ochrony konsumentów

Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów wprost wprowadza zakaz stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Dotyczy to ochrony praw konsumentów jako całej grupy, a nie tylko pojedynczych osób. Oznacza to, że są to działania przedsiębiorców, które mogą negatywnie wpłynąć na większą liczbę klientów przez stosowanie wobec nich tych samych nieuczciwych zasad.

Prawo wprost stanowi, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów.

Przepisy w tym zakresie mają więc na celu ochronę zbiorowych interesów i zapobieganie powtarzaniu się nieuczciwych praktyk. Wszystko po to, by zapewnić uczciwe i bezpieczne funkcjonowanie rynku dla wszystkich konsumentów.

Zakazane działania wobec konsumentów

Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy.

Do takich działań można zaliczyć w szczególności:
   • naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji;
   • nieuczciwe praktyki rynkowe;
   • czyny nieuczciwej konkurencji;
  • proponowanie konsumentom nabycia usług finansowych, które nie odpowiadają potrzebom tych konsumentów ustalonym z uwzględnieniem dostępnych przedsiębiorcy informacji w zakresie cech tych konsumentów lub proponowanie nabycia tych usług w sposób nieadekwatny do ich charakteru.
Bezprawnym działaniem przedsiębiorcy jest także działanie godzące w dobre obyczaje. Dlatego też konsument może oczekiwać od sprzedawcy np. rzetelnej i pełnej informacji o sprzedawanych towarach, o uprawnieniach przysługujących mu przy zawieraniu umów, należytego wykonywania obowiązków wobec konsumenta, niewykorzystywania niewiedzy konsumenta i niestosowania wobec niego żadnych form nacisku.

Ochrona wynikająca z innych ustaw

Ochrona zbiorowych praw konsumentów nie wyłącza ochrony wynikającej z ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Jedną z kategorii praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów są nieuczciwe praktyki rynkowe. Zgodnie z cytowaną ustawą nieuczciwą praktyką rynkową są między innymi praktyki:
    • sprzeczne z dobrymi obyczajami;
   • które w istotny sposób zniekształcają lub mogą zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu;
    • wprowadzające w błąd;
   • agresywne praktyki rynkowe, czyli stosowanie niedopuszczalnego nacisku, który może ograniczyć swobodę wyboru przeciętnego konsumenta lub jego zachowanie względem produktu i tym samym powoduje lub może powodować podjęcie przez niego decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął.

Praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów są także czyny nieuczciwej konkurencji.

Zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji do tego rodzaju działań można zaliczyć między innymi:
    • wprowadzające w błąd oznaczenie towarów lub usług;
    • naśladownictwo produktów, pomawianie lub nieuczciwe zachwalanie, utrudnianie dostępu do rynku;
    • nieuczciwa lub zakazana reklama;
    • nieuzasadnione wydłużanie terminów zapłaty za dostarczane towary lub wykonane usługi.
O praktykach naruszających zbiorowe interesy konsumentów można poinformować Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Po przeprowadzeniu postępowania i stwierdzeniu naruszeń prawa w przedmiotowej sprawie wydaje on decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania.