Oczyszczacze powietrza do domu

Zainteresowani takim rozwiązaniem są między innymi alergicy, ponieważ regularna filtracja może ograniczać ilość pyłków, kurzu, drobin naskórka czy sierści unoszących się w powietrzu. Znaczenie ma to szczególnie w okresie pylenia roślin, ale również zimą, gdy rzadziej wietrzymy mieszkania, a stężenie pyłów na zewnątrz bywa duże. Czystsze powietrze może poprawiać komfort przebywania w domu, zwłaszcza w sypialni, pokoju dziecka albo domowym gabinecie, w którym znajduje się oczyszczacz powietrza. Czy warto wybrać takie urządzenie i czym powinno się charakteryzować, odpowie nasz poradnik.

Jaki oczyszczacz powietrza wybrać do domu?

Podstawowy podział urządzeń obejmuje modele standardowe, konstrukcje z funkcją nawilżania oraz urządzenia łączące oczyszczanie z innymi sposobami poprawy jakości powietrza. Typowy oczyszczacz powietrza wykorzystuje wielostopniowy system filtracji, w którym znajdują się filtr wstępny, filtr o dużej skuteczności zatrzymywania drobnych cząstek oraz warstwa z węglem aktywnym. Taka konfiguracja odpowiada na najczęstsze problemy występujące w mieszkaniach, ponieważ pozwala jednocześnie zatrzymywać większe zanieczyszczenia, drobne pyły i część związków odpowiedzialnych za nieprzyjemne zapachy.

Osoby zastanawiające się, jaki oczyszczacz powietrza wybrać, powinny najpierw określić wielkość pomieszczenia oraz problem, który chcą ograniczyć. Jeżeli głównym celem jest usuwanie pyłów i alergenów, szczególne znaczenie będą miały skuteczny filtr cząstek oraz odpowiednio duża wydajność. Gdy w mieszkaniu zimą występuje jednocześnie zbyt mała wilgotność, interesującym rozwiązaniem może być oczyszczacz powietrza z nawilżaczem, który oprócz filtracji zwiększa ilość pary wodnej w powietrzu. W pomieszczeniach z nadmiarem wilgoci lepszym kierunkiem jest natomiast osobne osuszanie, ponieważ nawilżanie byłoby tam niepożądane. Nie należy więc wybierać urządzenia wyłącznie na podstawie liczby dodatkowych funkcji. Najważniejsze jest dopasowanie konstrukcji do rzeczywistych warunków w domu, powierzchni pokoju oraz oczekiwanego sposobu pracy.

Oczyszczacz powietrza z nawilżaczem – kiedy ma sens?

W okresie grzewczym powietrze w mieszkaniu może być nie tylko zanieczyszczone, ale również przesuszone, dlatego oczyszczacz powietrza z nawilżaczem łączy dwa zadania w jednej obudowie. Urządzenie najpierw zasysa powietrze i przepuszcza je przez układ filtracyjny, a następnie – zależnie od konstrukcji – wykorzystuje nawilżanie ewaporacyjne lub inny system zwiększania wilgotności. W rozwiązaniach ewaporacyjnych powietrze przechodzi przez zwilżony element, z którego woda odparowuje w sposób naturalny, bez wytwarzania widocznej mgiełki. Taki model może sprawdzić się w sypialni, pokoju dziecka i innych wnętrzach, w których zimą wilgotność spada poniżej komfortowego poziomu. Przy wyborze należy sprawdzić wydajność nawilżania, zwykle podawaną w mililitrach na godzinę, oraz pojemność zbiornika na wodę. Im większe pomieszczenie, tym większej wydajności potrzeba, a większy zbiornik oznacza rzadsze uzupełnianie wody. Trzeba jednocześnie pamiętać o regularnym myciu elementów mających kontakt z wodą oraz wymianie wkładów zgodnie z zaleceniami dotyczącymi konkretnego urządzenia, ponieważ zaniedbany układ nawilżania może stać się źródłem osadów i nieprzyjemnych zapachów.

Wydajność i współczynnik CADR

Jednym z najważniejszych parametrów technicznych jest wydajność, ponieważ nawet bardzo dobry system filtracji nie będzie skuteczny w dużym pokoju, jeżeli urządzenie przepuszcza przez filtry zbyt mało powietrza. Do porównywania oczyszczaczy wykorzystuje się między innymi wskaźnik CADR, czyli Clean Air Delivery Rate. Informuje on o ilości oczyszczonego powietrza dostarczanej przez urządzenie w określonym czasie i może być podawany osobno dla różnych rodzajów cząstek.

W praktyce im większa wartość CADR, tym szybciej oczyszczacz powietrza może redukować stężenie zanieczyszczeń w pomieszczeniu o odpowiedniej kubaturze. Sam przepływ powietrza nie powinien być jednak utożsamiany ze skutecznością oczyszczania, ponieważ parametr nominalnego przepływu mówi przede wszystkim o tym, ile powietrza przechodzi przez urządzenie. Na rezultat wpływają również sprawność zastosowanych filtrów, szczelność układu oraz sposób prowadzenia strumienia powietrza. Wybierając sprzęt, dobrze jest porównać zalecaną powierzchnię pomieszczenia z jego rzeczywistą wielkością i wysokością. W typowym użytkowaniu korzystne jest wielokrotne przefiltrowanie objętości powietrza w ciągu godziny, dlatego urządzenie pracujące na granicy swoich możliwości może wymagać ciągłego działania z dużą prędkością.

Wieloetapowa filtracja w oczyszczaczu

Najpopularniejsze konstrukcje opierają działanie na kilku etapach oczyszczania, z których każdy odpowiada za inny rodzaj zanieczyszczeń. Filtr wstępny zatrzymuje większe drobiny, takie jak włosy, sierść, fragmenty kurzu czy część większych pyłków, dzięki czemu chroni kolejne warstwy przed szybkim zabrudzeniem. Oczyszczacz powietrza z filtrem HEPA jest wyposażony w filtr o dużej skuteczności zatrzymywania bardzo drobnych cząstek. W klasach zgodnych z normami stosowanymi dla filtrów EPA i HEPA skuteczność rośnie wraz z klasą, np. filtry H13 i H14 charakteryzują się bardzo dużą skutecznością dla cząstek o rozmiarze najbardziej penetrującym filtr. Nie oznacza to jednak, że sama nazwa HEPA automatycznie gwarantuje identyczny rezultat w każdym urządzeniu. Liczą się również powierzchnia filtra, szczelność obudowy, jakość wykonania oraz rzeczywisty przepływ powietrza.

Filtr cząstek nie rozwiązuje wszystkich problemów związanych z jakością powietrza, dlatego w wielostopniowych systemach często stosowany jest również węgiel aktywny. Oczyszczacz powietrza z filtrem węglowym może ograniczać część nieprzyjemnych zapachów oraz niektórych zanieczyszczeń gazowych, które nie są skutecznie zatrzymywane przez filtr mechaniczny. Porowata struktura węgla zapewnia dużą powierzchnię adsorpcyjną, na której wiążą się określone związki obecne w przepływającym powietrzu. Takie rozwiązanie bywa przydatne w mieszkaniach narażonych na zapach dymu, intensywne aromaty z kuchni, opary powstające podczas remontu czy część lotnych związków organicznych pochodzących z wyposażenia wnętrz.

Usuwanie alergenów i pyłów zawieszonych

W sezonie pylenia oczyszczacz powietrza dla alergików jest urządzeniem niemal niezbędnym, ponieważ może stale ograniczać ilość pyłków i innych cząstek unoszących się we wnętrzu. Powietrze dostające się do mieszkania podczas wietrzenia przynosi ze sobą pyłki roślin, a wewnątrz znajdują się dodatkowo kurz, roztocza, sierść i drobiny naskórka. Wielostopniowa filtracja pozwala wychwytywać znaczną część takich zanieczyszczeń, ale najlepszy rezultat uzyskuje się wtedy, gdy sprzęt jest odpowiednio dobrany do powierzchni i pracuje regularnie. Oczyszczacz powietrza dla alergików powinien mieć dobrej jakości filtr cząstek, odpowiednią wydajność oraz tryb automatyczny, który reaguje na zmianę stężenia pyłu.

Jonizacja jako funkcja dodatkowa

W części urządzeń filtrację mechaniczną uzupełnia jonizacja. Oczyszczacz powietrza z jonizacja ma generator jonów, którego zadaniem jest wpływanie na cząstki i mikroorganizmy znajdujące się w powietrzu lub na powierzchniach, zależnie od zastosowanego rozwiązania. Jony mogą powodować łączenie się drobnych cząstek w większe skupiska, co ułatwia ich wychwytywanie przez filtr albo osadzanie się na powierzchniach. W praktyce jonizacja powinna być traktowana jako funkcja wspomagająca, a nie zamiennik skutecznego filtra cząstek.

Filtracja a bakterie, wirusy i promieniowanie UV-C

Drobne aerozole mogą przenosić mikroorganizmy, a odpowiednio dobrane filtry o dużej skuteczności są w stanie wychwytywać znaczną część cząstek unoszących się w powietrzu. Nie oznacza to jednak, że oczyszczacz powietrza może być traktowany jako urządzenie zapewniające ochronę przed infekcją. Filtracja zmniejsza ilość cząstek w przepływającym przez urządzenie powietrzu, lecz rzeczywisty efekt zależy od wydajności, kubatury pomieszczenia, rozmieszczenia sprzętu, intensywności emisji aerozolu i czasu pracy.

W niektórych konstrukcjach uzupełnieniem filtrów jest promieniowanie UV-C. Wykorzystuje ono zakres promieniowania ultrafioletowego o właściwościach dezynfekcyjnych, a źródło światła umieszczane jest wewnątrz zamkniętej komory urządzenia. Zasysane powietrze przepływa przez strefę naświetlania, gdzie mikroorganizmy mogą być inaktywowane, jeżeli dawka promieniowania i czas ekspozycji są wystarczające. Sama obecność diody lub lampy UV-C nie przesądza więc o skuteczności całego systemu. Ważne są konstrukcja komory, moc źródła, prędkość przepływu i zabezpieczenie użytkownika przed bezpośrednim promieniowaniem. Z punktu widzenia użytkowego najważniejsze jest traktowanie UV-C jako dodatkowego etapu oczyszczania, a nie zamiennika wentylacji, higieny i podstawowych środków ograniczających transmisję chorób.

Sterowanie, aplikacja i koszty eksploatacji

Każdy oczyszczacz powietrza ma panel sterujący, a coraz częściej także możliwość obsługi zdalnej przez aplikację. Z poziomu urządzenia można zwykle zmienić prędkość wentylatora, uruchomić tryb automatyczny lub nocny, ustawić timer i sprawdzić bieżący stan jakości powietrza. Połączenie z siecią Wi-Fi rozszerza te możliwości o sterowanie z telefonu, harmonogramy pracy, podgląd historii pomiarów oraz powiadomienia o konieczności wymiany filtrów. Funkcja ta może być praktyczna, gdy chcemy uruchomić oczyszczanie przed powrotem do domu albo kontrolować jakość powietrza bez podchodzenia do urządzenia. Nie powinna jednak przesłaniać kosztów eksploatacji. Przed zakupem trzeba sprawdzić cenę kompletu filtrów, deklarowany czas ich użytkowania oraz to, czy poszczególne elementy wymienia się oddzielnie, czy jako jeden moduł. W domu z dużą ilością kurzu, sierści lub dużym stężeniem pyłów materiały eksploatacyjne mogą zużywać się szybciej. Filtr wstępny bywa wielokrotnego użytku i można go czyścić, natomiast filtr HEPA oraz warstwa węglowa zazwyczaj podlegają okresowej wymianie zgodnie z instrukcją. W modelach z nawilżaniem dochodzi konieczność czyszczenia zbiornika, elementów wodnych i ewentualnej wymiany wkładów.

Oczyszczacz powietrza Stadler Form Roger little 2

Skuteczne ograniczanie pyłu, alergenów, zapachów i części zanieczyszczeń gazowych wymaga odpowiednio dobranego systemu filtracji oraz ciągłego monitorowania warunków w pomieszczeniu. Stadler Form Roger little 2 został przeznaczony do wnętrz o powierzchni do 33 m² i osiąga współczynnik CADR na poziomie 231 m³/h, dzięki czemu może pracować zarówno w salonie, sypialni, jak i domowym biurze.

Najważniejszym elementem urządzenia jest system Dual Filter, łączący filtr HEPA H12 z warstwą węgla aktywnego. Pierwszy odpowiada za wychwytywanie drobnego pyłu, pyłków, bakterii i części cząstek biologicznych, natomiast filtr węglowy adsorbuje gazy i niepożądane zapachy, w tym związki należące do grupy LZO. Całość poprzedza tekstylny filtr wstępny, który zatrzymuje większe zanieczyszczenia i chroni filtr główny przed zbyt szybkim zużyciem.

Filtr wstępny można prać w temperaturze 30°C, a zastosowana powłoka Sanitized ma ograniczać rozwój mikroorganizmów na jego powierzchni. Producent zaleca czyszczenie filtra co kilka miesięcy, natomiast przy większym narażeniu na alergeny może być konieczne wykonywanie tej czynności częściej. O konieczności wymiany głównego systemu filtrującego przypomina zintegrowany timer. W typowych warunkach Dual Filter wymaga wymiany co około 8 – 12 miesięcy.

Stadler Form Roger little 2 stale analizuje jakość powietrza i informuje o jej stanie za pomocą kolorowego wskaźnika. Niebieski kolor oznacza dobre warunki, pomarańczowy średnią jakość, a czerwony sygnalizuje większe zanieczyszczenie. W trybie automatycznym urządzenie samoczynnie zwiększa lub zmniejsza intensywność pracy zależnie od aktualnych odczytów czujników. Do dyspozycji jest pięć poziomów pracy. Możliwość wyłączenia diod LED oraz zastosowanie timera ułatwiają korzystanie z urządzenia również w sypialni.

Oczyszczacz powietrza z nawilżaczem Sharp KI-TX75EU-H

Kontrola jakości powietrza, filtracja drobnych zanieczyszczeń i utrzymywanie odpowiedniej wilgotności mogą odbywać się w jednym urządzeniu. Sharp KI-TX75EU-H to model przeznaczony do pomieszczeń o powierzchni do 56 m², oferujący maksymalny przepływ powietrza 450 m³/h oraz wydajność nawilżania sięgającą 900 ml/h. Konstrukcja łączy wielostopniową filtrację z jonizacją Plasmacluster Next oraz automatycznym sterowaniem wykorzystującym dane z zestawu czujników.

Jednym z najważniejszych elementów urządzenia jest generator Plasmacluster Next, wytwarzający do 50 000 jonów na cm³. System emituje jony dodatnie i ujemne, wspierając proces oczyszczania powietrza oraz neutralizowania części znajdujących się w nim drobnoustrojów, alergenów i niepożądanych zapachów. Mechaniczna filtracja obejmuje m.in. filtr wstępny, filtr dezodorujący oraz HEPA H13, który według deklaracji producenta zatrzymuje 99,97% cząstek o wielkości co najmniej 0,3 µm.

Sharp KI-TX75EU-H wykorzystuje także rozbudowany zestaw czujników monitorujących pył, zapach, temperaturę, wilgotność i natężenie światła oraz cząstki PM1.0, PM2.5 i PM10. Wyświetlacz prezentuje informacje o aktualnych warunkach, w tym liczbę wykrywanych cząstek. Tryb AI Auto wykorzystuje odczyty do automatycznego dostosowania parametrów pracy i intensywności przepływu powietrza.

System nawilżania działa na zasadzie naturalnego odparowywania wody, bez podgrzewania jej do postaci gorącej pary. Maksymalna wydajność wynosi 900 ml/h, a zbiornik ma pojemność 3,2 l. Filtr nawilżający może być automatycznie czyszczony z wykorzystaniem roztworu kwasu cytrynowego, natomiast po zakończeniu nawilżania konstrukcja umożliwia jego osuszanie.

Rozprowadzanie oczyszczonego powietrza zapewniają efekt Coandy oraz automatycznie sterowane żaluzje. Strumień może być kierowany w taki sposób, by zwiększyć cyrkulację w różnych częściach pomieszczenia. Obsługę uzupełnia łączność Wi-Fi i aplikacja Sharp Life Air, pozwalająca zdalnie zmieniać tryby, sprawdzać jakość powietrza, tworzyć harmonogramy oraz kontrolować stan filtrów. Oczyszczacz Sharp KI-TX75EU-H ma trzy prędkości wentylatora, blokadę rodzicielską oraz kółka ułatwiające przemieszczanie.