Dodatkowy rok ochrony dla konsumentów – w jakich przypadkach?

Przygotowywany projekt nowelizacji ustawy o prawach konsumenta oraz wybranych aktów prawnych ma dostosować polskie przepisy do regulacji unijnych. Zmiany obejmują m.in. wdrożenie dyrektywy „Prawo do naprawy” (Right to Repair), którą państwa członkowskie UE powinny wprowadzić do 31 lipca 2026 r. Dyrektywa ta ma przede wszystkim promować naprawę produktów jako alternatywę dla ich wymiany na nowe. Jej celem jest wydłużenie okresu użytkowania towarów, ograniczenie niepotrzebnych wydatków konsumentów oraz zmniejszenie ilości odpadów. Regulacje mają również poprawić dostęp do usług naprawczych i wyeliminować przeszkody, które utrudniają lub zniechęcają do naprawy uszkodzonych produktów.

Napraw i zyskaj dodatkowy rok ochrony

Projekt nowelizacji ustawy o prawach konsumenta przewiduje dodatkowe korzyści dla konsumentów, którzy zdecydują się na naprawę wadliwego produktu. Jeśli więc zdecydujesz się na naprawę np. lodówki, zmywarki lub pralki, okres odpowiedzialności sprzedawcy za zgodność produktu z umową zostanie jednorazowo wydłużony o 12 miesięcy. Oznacza to, że konsument zyska dodatkowy rok ochrony ponad standardowy okres (2 lata liczone od daty zakupu sprzętu) obowiązujący po zakupie. Zmiany w przepisach mają zachęcić konsumentów do naprawy produktów zamiast ich wymiany na nowe.

Jakie obowiązki ciążą na sprzedawcy?

Sprzedawcy będą zobowiązani do przekazywania klientom jasnych informacji o przysługujących im prawach. Konsument powinien zostać poinformowany, że może wybrać między naprawą a wymianą produktu, a także o tym, że wybór naprawy wiąże się z przedłużeniem okresu odpowiedzialności sprzedawcy o kolejny rok. Dzięki temu klienci będą mogli podejmować bardziej świadome decyzje i korzystać z dodatkowych uprawnień wynikających z nowych przepisów.
Dla przykładu, jeśli po 20 miesiącach od zakupu w zmywarce ujawni się usterka, konsument może zgłosić reklamację do sprzedawcy. Jeżeli reklamacja zostanie uznana, a wada okaże się możliwa do usunięcia, sprzedawca powinien poinformować klienta o dostępnych opcjach. W przypadku wyboru naprawy zamiast wymiany urządzenia okres odpowiedzialności sprzedawcy za zgodność towaru z umową zostanie wydłużony o dodatkowe 12 miesięcy, które zostaną doliczone do pozostałego czasu ochrony.

Europejski formularz naprawy – większa przejrzystość dla klientów

Projektowane przepisy przewidują także wprowadzenie jednolitego europejskiego formularza naprawy. Ma on ułatwić konsumentom porównywanie ofert serwisowych i podejmowanie świadomych decyzji. Dokument będzie zawierał najważniejsze informacje dotyczące usługi, takie jak koszt naprawy, przewidywany termin jej wykonania, dane podmiotu realizującego usługę oraz opis planowanych prac.

Jeżeli przedsiębiorca zdecyduje się przedstawić ofertę za pomocą takiego formularza, będzie zobowiązany do dotrzymania wskazanych w nim warunków. Oznacza to, że przedstawiona oferta pozostanie ważna przez 30 dni od momentu jej przekazania konsumentowi.

Wysokie sankcje za nieprzestrzeganie nowych obowiązków

Przestrzeganie przepisów związanych z prawem do naprawy będzie nadzorowane przez Inspekcję Handlową. Projektowane regulacje przewidują wprowadzenie kar finansowych dla przedsiębiorców, którzy nie będą wywiązywać się z nowych obowiązków wobec konsumentów.
W przypadku stwierdzenia naruszeń związanych np. z niewłaściwym realizowaniem obowiązków dotyczących naprawy oraz nieprzestrzeganiem zasad wynikających z nowych przepisów przedsiębiorca może zostać ukarany administracyjną karą pieniężną w wysokości do 20 tys. zł. Jeżeli jednak ten sam podmiot ponownie dopuści się podobnych naruszeń, maksymalna wysokość kary może zostać podwojona i wynieść nawet 40 tys. zł.
Przedsiębiorcy powinni więc rzetelnie wykonywać nałożone na nich obowiązki, które mają promować naprawę towarów zamiast ich przedwczesnej wymiany na nowe.