Nowe obowiązki producentów i importerów

Prawo do naprawy, wynikające z unijnej dyrektywy, wprowadza nowe obowiązki dla producentów, do których warto przygotować się z odpowiednim wyprzedzeniem. Nowe regulacje, które zaczną obowiązywać od sierpnia 2026 r., kładą nacisk na zwiększenie trwałości produktów. Oznacza to konieczność zapewnienia dostępu do części zamiennych, informacji serwisowych oraz rozwiązań ułatwiających naprawę. Dla producentów jest to z pewnością nie lada wyzwanie organizacyjne. Warto już teraz przygotować się na nadchodzące zmiany, żeby płynnie dostosować się do nowych wymogów i oczekiwań rynku.

W rozsądnym terminie i za rozsądną opłatą

Unijna dyrektywa o prawie do naprawy zobowiązuje producentów do zapewnienia możliwości naprawy produktów. Ważne jest to, że obowiązek ten istnieje nie tylko w okresie możliwości reklamacji niezgodności towaru z umową, ale również po jego upływie.
Usługa naprawy powinna być wykonana za rozsądną cenę. Oznacza to, że cena powinna być ustalana na uczciwym poziomie, tak by nie zniechęcać konsumentów do skorzystania z tego rozwiązania. Warunki oraz koszt naprawy są ustalane indywidualnie między konsumentem a producentem, przy czym to konsument decyduje, czy przedstawiona oferta jest dla niego satysfakcjonująca.
Naprawa może być również wykonana bez dodatkowych kosztów, jeśli usterka mieści się w zakresie udzielonej gwarancji, np. w sytuacji, gdy produkt nie spełnia deklarowanej trwałości.
Ponadto naprawa powinna zostać wykonana w rozsądnym terminie, a więc bez nieuzasadnionych opóźnień, z uwzględnieniem rodzaju usterki, dostępności części oraz możliwości technicznych. Ma to na zagwarantować konsumentom możliwość jak najszybszego ponownego korzystania z produktu.

Warto pamiętać również o tym, że…

Wśród innych istotnych postanowień dyrektywy, które odnoszą się do producentów, znalazły się także dodatkowe obowiązki związane z ich działalnością. Obejmują one m.in.:
    • obowiązek informowania konsumentów o możliwości naprawy oraz oferowanych usługach serwisowych. Można to realizować np. przez swoją stronę internetową lub cyfrowy paszport produktu, mając swobodę wyboru formy przekazu;
    • obowiązek udostępnienia części zamiennych przez okres od 7 do 10 lat, liczony od momentu wprowadzenia ostatniego modelu produktu na rynek;
    • obowiązek udostępniania części zamiennych i narzędzi w cenach ustalonych na rozsądnym poziomie, tak by nie zniechęcały one konsumentów do wyboru naprawy zamiast wymiany produktu.

Obowiązki producentów wspierające proces naprawy

Producent ma obowiązek zapewnić dostęp nie tylko do części zamiennych, ale także do niezbędnych informacji dotyczących naprawy i konserwacji. Powinien również udostępniać narzędzia oprogramowania, oprogramowania układowego oraz inne rozwiązania wspierające proces naprawy.
Dzięki temu naprawa nie będzie ograniczona wyłącznie do producenta, ale może być również wykonywana przez niezależne serwisy i inne wyspecjalizowane podmioty. Z pewnością zwiększy to dostępność napraw i ułatwi przywrócenie produktów do sprawności.

Czego producenci nie mogą?

Producenci nie powinni ograniczać niezależnych serwisów w korzystaniu z różnych rodzajów części zamiennych, takich jak oryginalne, używane czy wytwarzane w technologii druku 3D, o ile spełniają one wymagania prawa, w tym przepisy dotyczące bezpieczeństwa oraz ochrony własności intelektualnej.
Ponadto producent nie ma prawa odmówić naprawy produktu objętego przepisami UE tylko dlatego, że wcześniej był on serwisowany przez niezależny warsztat lub inną osobę.

Możliwość zlecenia naprawy podwykonawcy

Producenci, a także – w odpowiednich sytuacjach – ich przedstawiciele, importerzy i dystrybutorzy zgodnie z dyrektywą unijną powinni mieć możliwość zrealizowania obowiązku naprawy przy wsparciu podwykonawców. Takie rozwiązanie jest szczególnie przydatne, gdy nie dysponują własnym zapleczem serwisowym lub gdy naprawę może szybciej i wygodniej wykonać lokalny serwis bliżej konsumenta.
Mimo przekazania zadań zewnętrznym podmiotom pełna odpowiedzialność za wykonanie naprawy powinna nadal spoczywać na producencie lub właściwym podmiocie gospodarczym.