Prawo do naprawy – nowości w prawie konsumenckim w 2026 roku

Nowa regulacja określana jest jako Right to Repair, czyli prawo do naprawy sprzętu. Ma ona na celu zwiększenie ochrony kupujących oraz wydłużenie okresu eksploatacji produktów. Zamiast wymieniać sprzęt na nowy, będzie można go naprawić. Nowe przepisy, wprowadzane w całej Unii Europejskiej, mają sprawić, że naprawa stanie się łatwiejsza, bardziej dostępna i opłacalna dla konsumentów. Dyrektywa unijna dotycząca prawa do naprawy zaczęła obowiązywać 30 lipca 2024 r., a państwa członkowskie mają czas na jej wdrożenie do 31 lipca 2026 r.

Jakie obowiązki będzie miał producent sprzętów?

Wejście w życie nowych przepisów wiąże się z określonymi obowiązkami dla producentów sprzętu elektronicznego oraz gospodarstw domowych. Naprawa urządzeń nie będzie ograniczać się wyłącznie do okresu rękojmi. Również po jego zakończeniu konsument będzie mógł zlecić naprawę producentowi, o ile będzie to technicznie wykonalne.
Istotnym elementem przepisów jest także zapewnienie dostępu do części zamiennych przez wiele lat. Mają one być dostępne przez okres od 7 do 10 lat od zakończenia sprzedaży danego modelu. Ponadto ich cena nie może być wygórowana.
Zanim sprzedawca podejmie działania mające na celu doprowadzenie towaru do zgodności z umową, powinien poinformować konsumenta o jego prawie do wyboru między naprawą a wymianą. Dodatkowo musi przekazać informacje o możliwości wydłużenia okresu odpowiedzialności w przypadku skorzystania z prawa do naprawy sprzętu.

Producent nie musi przeprowadzać naprawy, jeśli jest ona technicznie niemożliwa. W celu wypełnienia obowiązku naprawy może zlecić jej wykonanie zewnętrznemu podwykonawcy.

Jakich sprzętów dotyczy obowiązek naprawy?

Obowiązek naprawy obejmuje zarówno sprzęt gospodarstwa domowego, jak i urządzenia elektroniczne oraz specjalistyczne wyposażenie. Wśród nich są między innymi:
    • pralki i pralkosuszarki dla gospodarstw domowych,
    • zmywarki do naczyń dla gospodarstw domowych,
    • urządzenia chłodnicze (np. zamrażarki, lodówki),
    • wyświetlacze elektroniczne (np. telewizory),
    • odkurzacze,
    • serwery i produkty do przechowywania danych,
    • tablety, smartfony.
Dzięki skutecznej naprawie tych sprzętów nie będą one tak szybko wyrzucane i zastępowane nowymi. Dzięki temu zmniejszy się ilość odpadów, a Ty będziesz mógł dłużej korzystać z posiadanych urządzeń i ograniczyć swoje wydatki.

Jakie korzyści zyskają konsumenci?

Na mocy nowych przepisów konsument zyskuje realną możliwość wyboru między naprawą a wymianą wadliwego produktu.

W przypadku wyboru naprawy czas odpowiedzialności sprzedawcy zostanie wydłużony o dodatkowe 12 miesięcy, co daje konsumentowi większe poczucie bezpieczeństwa. Okres ten liczy się od momentu zwrotu naprawionego sprzętu.

Naprawa towaru odbywa się w sposób bezpłatny lub za rozsądną opłatą i powinna zostać przeprowadzona w rozsądnym czasie od momentu, gdy producent otrzymał towar od konsumenta lub uzyskał do niego dostęp. W czasie trwania naprawy producent może nieodpłatnie lub za rozsądną dopłatą udostępnić konsumentowi sprzęt zastępczy. Jeśli naprawa okaże się niemożliwa, producent ma możliwość zaoferowania konsumentowi odnowionego sprzętu.

Nowe narzędzie dla konsumentów

Europejski formularz naprawy oraz europejska platforma internetowa to nowe rozwiązania mające zwiększyć komfort i bezpieczeństwo konsumentów przy naprawie sprzętu. Formularz pozwoli serwisom jasno przedstawić między innymi koszty, zakres prac i czas realizacji. Ułatwi to konsumentowi porównanie ofert. Serwis odpowiedzialny za naprawę nie może modyfikować warunków określonych w europejskim formularzu informacji o naprawie przez 30 dni kalendarzowych od jego przekazania konsumentowi. Strony mogą jednak wspólnie ustalić dłuższy okres ważności tego formularza.
Z kolei europejska platforma internetowa pomoże np. w szybkim znalezieniu lokalnych serwisów, w których można naprawić sprzęt, punktów sprzedaży sprzętu odnowionego oraz miejsc zbiórki uszkodzonych urządzeń. Ponadto konsument może na tego rodzaju platformie złożyć wniosek o wydanie europejskiego formularza informacji o naprawie od podmiotów zajmujących się naprawą. Korzystanie z tego rodzaju platform jest dla konsumentów nieodpłatne.
Wprowadzenie tego rodzaju rozwiązań jest korzystne zarówno dla konsumentów, jak i przedsiębiorców. Kupujący zyskuje pewność co do warunków naprawy i ochrony swoich interesów, natomiast przedsiębiorcom ułatwia organizację pracy i minimalizuje ryzyko nieporozumień, co zwiększa przejrzystość i zaufanie na rynku usług naprawczych.