Rewolucja w naprawach sprzętu – szczegóły dotyczące napraw

Dyrektywa Right to Repair, wprowadzająca wspólne zasady promujące naprawę towarów, wymaga implementacji do prawa krajowego. W Polsce przepisy wynikające z dyrektywy muszą zostać wdrożone najpóźniej do 31 lipca 2026 r., by dać konsumentom i serwisom jasne ramy działania w obszarze napraw. Przepisy unijne obejmują naprawy, które nie podlegają przepisom dotyczącym rękojmi ani niezgodności towaru z umową. Dotyczy to m.in. napraw pogwarancyjnych, a także usuwania usterek powstałych w wyniku niewłaściwego użytkowania lub innych okoliczności niezwiązanych z wadą produktu w momencie zakupu.

Obowiązek naprawy produktów w UE – co obejmuje dyrektywa Right to Repair

Państwa członkowskie mają obowiązek zapewnić, że na żądanie konsumenta producenci dokonają naprawy produktów, które spełniają wymogi dotyczące naprawialności. Obowiązek ten dotyczy określonej kategorii sprzętów AGD. Wśród nich są między innymi: pralki, pralkosuszarki, zmywarki, odkurzacze, lodówki, suszarki do ubrań. Poza AGD przepisy obejmują również smartfony, wyświetlacze, serwery oraz baterie do lekkich środków transportu.

Producent nie musi naprawiać towarów, jeśli naprawa jest technicznie niemożliwa. W celu realizacji obowiązku naprawy producent może skorzystać z usług podwykonawcy.

Warunki wykonywana napraw – obowiązki producentów

Naprawa, o której mowa, powinna być wykonana bezpłatnie lub za rozsądną cenę i w rozsądnym terminie od momentu, gdy producent otrzyma towar od konsumenta lub uzyska do niego dostęp. W trakcie naprawy producent może udostępnić konsumentowi sprzęt zastępczy – bezpłatnie lub za rozsądną opłatą.

Jeśli naprawa okaże się niemożliwa, producent może zaproponować konsumentowi produkt odnowiony.

Niedozwolone jest odmawianie naprawy sprzętów wyłącznie dlatego, że wcześniejsza naprawa została przeprowadzona przez inny serwis lub osobę trzecią. Producenci nie mogą stosować żadnych umownych ograniczeń, zabezpieczeń sprzętowych ani technik programistycznych, które utrudniałyby naprawę sprzętów, o których mowa powyżej.
Ponadto nie mogą blokować korzystania przez niezależne serwisy z oryginalnych, używanych, kompatybilnych części zamiennych ani części wytworzonych w technologii druku 3D, pod warunkiem że spełniają one wymogi bezpieczeństwa i przepisy dotyczące własności intelektualnej.

Cena części zamiennych i narzędzi do produktów powinna zachęcać konsumentów i serwisy do przeprowadzenia naprawy.

Nowe zapisy w ustawie o prawach konsumenta

Jeżeli naprawa jest przeprowadzana w ramach ochrony prawnej w celu doprowadzenia produktu do zgodności z umową, okres odpowiedzialności za towar zostaje automatycznie wydłużony o 12 miesięcy. To przedłużenie ma zachęcać konsumentów do wyboru naprawy jako sposobu usunięcia wady produktu. Przepis ten będzie musiał zostać wprowadzony do ustawy o prawach konsumenta i będzie obowiązywał w odniesieniu do umów sprzedaży zawieranych od 1 sierpnia 2026 r.